Hymne, lofzang
ὕμνος G5215 "feestlied, lofzang, danklied, hymne", זָמִיר H2158 "snarenspel, psalmen, zangtijd, gezangen, lofzangen",

Zie ook: Hallel (lofzang), Liederen, Lofprijzing,

Een hymne (Grieks: ὕμνος G5215) was oorspronkelijk een loflied op God, afgeleid van de Griekse tempelgezangen. later een verheven lofzang op een bepaald onderwerp welke zowel wereldlijk als geestelijk van aard kan zijn. In de christelijke traditie is het zingen van hymnen een vast onderdeel van de liturgie.

Inhoud

Bijbel

Vanuit het Oude Testament zijn met name de Hallel-psalmen (Ps. 113-118) bekende voorbeelden, hoewel ook de meeste andere psalmen tot deze categorie behoren. Het is zelfs zo dat de vroege christenen de psalmen gelijk wilden stellen aan de hymne (Henry George Liddell, Robert Scott, A Greek-English Lexicon, lemma ὕμνος).

Een bekend Nieuwtestamentisch voorbeeld is Filippenzen 2:5-11 welke men wil zien als een hymne die reeds van voor Paulus is.


Beschrijving

In religieuze betekenis is de hymne gewijde muziek, terwijl in de meer seculiere betekenis de hymne vooral betrekking heeft op het nationale volkslied en andere soortgelijke officiële liederen.


Oude bekende hymnes

Sub tuum praesidium

Tot U nemen wij onze toevlucht of in het Latijn Sub tuum praesidium (Grieks: Ὑπὸ τὴν σὴν εὐσπλαγχνίαν) is de oudste hymne aan de Theotokos (Heilige Maagd Maria) en wordt gedateerd uit de 3de eeuw.

Grieks Transliteratie Vertaling
Ὑπὸ τὴν σὴν εὐσπλαγχνίαν,
καταφεύγομεν, Θεοτόκε.
Τὰς ἡμῶν ἱκεσίας,
μὴ παρίδῃς ἐν περιστάσει,
ἀλλ᾽ ἐκ κινδύνων λύτρωσαι ἡμᾶς,
μόνη Ἁγνή, μόνη εὐλογημένη.
Hypo tēn sēn eusplanchnian,
katapheugomen, Theotoke.
Tas hēmōn hikesias,
mē paridēs en peristasei,
all᾽ ek kindynōn lytrōsai hēmas,
monē Hagnē, monē eulogēmenē.
Tot U nemen wij onze toevlucht: wees onze bescherming,
heilige Moeder van God,
wijs onze gebeden niet af
als wij in nood zijn,
maar verlos ons uit alle gevaren,
Gij, glorierijke en gezegende Maagd.

Te Deum

De lofzang is ontstaan rond het jaar 400 n.C., gesteld in ritmisch proza en wordt tegenwoordig toegeschreven aan Nicetas van Remesiana.

Latijnse tekstNederlandse vertaling
Te Deum laudamus; te Dominum confitemur.
Te æternum Patrem omnis terra veneratur.
Tibi omnes angeli, tibi cæli: et universæ Potestates,
Tibi Cherubim et Seraphim incessabili voce proclamant:
Sanctus, Sanctus, Sanctus Dominus Deus Sabaoth.
Pleni sunt cæli et terra majestatis gloriæ tuæ.
Te gloriosus Apostolorum chorus,
Te Prophetarum laudabilis numerus,
Te Martyrum candidatus laudat exercitus.
Te per orbem terrarum sancta confitetur Ecclesia:
Patrem immensæ majestatis;
Venerandum tuum, verum, et unicum Filium;
Sanctum quoque Paraclitum Spiritum.
Tu Rex gloriæ, Christe,
Tu Patris sempiternus es Filius.
Wij prijzen U, o God. U, Heer, loven wij.
U, eeuwige Vader, eert heel de aarde.
Tot U roepen alle engelen, tot U de hemelen en alle machten.
Tot U roepen Cherubijnen en Serafijnen die zonder ophouden zingen:
Heilig, heilig, heilig de Heer, de God der hemelse machten.
Vol zijn hemel en aarde van uw heerlijkheid.
U looft het roemvol koor der apostelen,
U het lofwaardig getal der profeten,
U looft de blanke stoet der martelaren.
U prijst de heilige Kerk over heel de aarde:
U, Vader, onmetelijk in majesteit;
U, eniggeboren Zoon, waarachtig en hoog verheven;
U, Heilige Geest, de Vertrooster.
Gij, Christus, Koning der glorie,
Gij zijt de enige Zoon van de Vader.
Tu ad liberandum suscepturus hominem,
     non horruisti Virginis uterum.
Tu devicto mortis aculeo,
     aperuisti credentibus regna cælorum.
Tu ad dexteram Dei sedes, in gloria Patris.
Judex crederis, esse venturus.
(Hic genuflectitur)
Te ergo quæsumus, tuis famulis subveni,
     quos pretioso sanguine redemisti;
Aeterna fac cum Sanctis tuis in gloria numerari.
Gij, die om de mens verlossing te brengen
     geen vrees hebt gehad voor de schoot van de Maagd.
Gij die de prikkel van de dood hebt overwonnen
     en voor de gelovigen het hemels rijk hebt geopend.
Gij zit aan Gods rechterhand in de glorie van de Vader.
Gij zult als rechter komen, zoals wij geloven.
(iedereen knielt)
U dan smeken wij: kom uw dienaars te hulp,
     die Gij door uw Kostbaar Bloed hebt gered;
Laat ons geteld worden onder uw heiligen in de eeuwige heerlijkheid.
Salvum fac populum tuum Domine, et benedic hereditati tuæ.
Et rege eos, et extolle illos, usque in æternum.
Per singulos dies, benedicimus te,
et laudamus nomen tuum in sæculum et in sæculum sæculi.
Dignare Domine die isto sine peccato nos custodire.
Miserere nostri Domine, miserere nostri.
Fiat misericordia tua Domine super nos,
     quem admodum speravimus in te.
In te Domine speravi;
     non confundar in æternum.
Red, Heer, red uw volk en zegen uw erfdeel,
hoed hen, en draag hen voor immer.
U willen wij prijzen iedere dag,
uw naam verheerlijken voor altijd.
Wees genadig, Heer, spaar ons deze dag voor de zonde.
Ontferm U over ons, Heer, ontferm U over ons.
Laat uw barmhartigheid neerdalen over ons,
     zoals ons vertrouwen uitgaat naar U.
Op U, Heer, is onze hoop gevestigd;
     beschaam ons niet in eeuwigheid.


Aangemaakt op 23 april 2019


Koop nu